Çin'den hipersonik füze yakıtı için devrim niteliğinde keşif: Boru denizden çıkarıyor, yılda 1 milyon ton üretim hedefleniyor

Çinli bilim insanları, hipersonik füzelerde kritik öneme sahip bor elementini deniz suyundan %90 verimlilikle çıkarmayı başardı. Bu atılım, Çin'in bor ihtiyacının %80'ini karşıladığı Türkiye ve ABD'ye olan bağımlılığını sona erdirebilir ve küresel stratejik dengeleri değiştirebilir. Yöntem, aynı zamanda çevresel ve endüstriyel alanlarda geniş etkiler yaratma potansiyeli taşıyor.

BOR ÜRETİMİNDE DEVRİM: DENİZ SUYUNDAN YÜKSEK VERİM

Northwest A&F University'den Prof. Li Qiang liderliğindeki ekip, elektrokimyasal redoks reaksiyonu kullanarak deniz suyundan boru seçici şekilde ayırmayı başardı. Grafen bazlı elektrotlarla yapılan işlem, sodyum ve magnezyum gibi diğer iyonları filtreleyerek sadece 30 dakikada tamamlanıyor. Geleneksel madenciliğin onda biri maliyete sahip olan bu yöntemle, 1 litre sudan 4 miligram saf bor elde ediliyor. Ölçeklendirildiğinde yıllık 1 milyon ton üretim mümkün hale geliyor. Prof. Li Qiang, bu keşfin hipersonik yakıt zincirini okyanusa taşıdığını ve stratejik bağımlılığı bitirdiğini vurguladı. Bulgular, ACS Sustainable Chemistry & Engineering dergisinde yayımlandı.

STRATEJİK VE TEKNOLOJİK ETKİLER

Bor, Mach 5 ve üzeri hızlara ulaşan hipersonik füzelerde, örneğin Çin'in DF-17'sinde, scramjet motorlarında katı yakıt olarak kullanılan hafif bir elementtir. Ayrıca yüksek sıcaklık alaşımları ve yakıt katkı maddesi olarak da değer taşıyor. Çin, sınırlı bor rezervleri nedeniyle ihtiyacının büyük kısmını Türkiye ve ABD'den ithal ediyordu. Bu yeni yöntem, deniz suyundan bor üretim hızını %50 artırabilir ve Çin'e ABD ile olan hipersonik yarışta avantaj sağlayabilir. Keşif, uzay ve pil teknolojileri gibi alanlarda da kullanım imkanı sunuyor.

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇÖZÜMLERE KATKI

Yöntem, deniz suyu arıtmanın bir yan ürünü olarak tatlı su krizine çözüm de sunabilir. Fan Zhimin liderliğindeki bir başka ekip, güneş kaynaklı arayüz buharlaşma (SDIE) teknolojisini kullanarak deniz suyundan hem tatlı su hem de bor çeken bir sistem geliştirdi. MMS adlı yeni jel, sodyum alginat, MXene ve MgO karışımından oluşuyor. Güneş ışığı altında, jelden buharlaşan su tatlı su olarak üretilirken, bor da özel olarak yakalanıp biriktiriliyor. Laboratuvar testlerinde, sistem metrekare başına 2,14 kilogram buharlaşma oranı ve 225,52 miligram bor birikimi sağladı. Hong Kong'da yapılan açık hava testleri de olumlu sonuçlar verdi. Uzmanlar, bu gelişmeyi 'deniz madenciliğinin dönüm noktası' olarak nitelendiriyor ve okyanuslardan sınırsız element elde edilebileceğini belirtiyor.