Bulgaristan eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, Karadeniz'deki insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ülkesinin egemenlik alanına ulaşmasının ulusal güvenlik için bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Neynsky, bu durumun Bulgaristan'ı NATO Antlaşması'nın 4. maddesi gereğince müttefikleriyle istişare talep etme hakkına sahip kıldığını ifade etti.
NATO 4. maddeyi tetikleyebilir mi?
Deneyimli diplomat, NATO'nun 4. maddesinin doğrudan 5. maddeyi tetiklemediğini ancak Karadeniz'deki mevcut durumun artık uzak bir çatışma olarak görülemeyeceğini vurguladı. Güvenlik endişelerinin NATO gündemine taşınması gerektiğini savunan Neynsky, Karadeniz'deki denizcilik güvenliğinin ülke ekonomisi ve halkın refahı üzerindeki doğrudan etkisine dikkat çekti. Son olaylarda kullanılan İHA'ların kaza sonucu değil, kasıtlı bir provokasyon ve hedefli saldırı amacıyla gönderildiğini öne süren Neynsky, Rusya'nın bu tür eylemlerle bölge ülkelerinde korku iklimi yaratarak iç tartışmaları alevlendirmeyi amaçladığını belirtti.
4. madde ve 5. madde arasındaki fark
Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 4. maddesi, üye ülkelerden birinin toprak bütünlüğü, bağımsızlığı veya güvenliğinin tehdit altında olması durumunda tüm müttefiklerin bir araya gelerek istişarelerde bulunmasını sağlayan diplomatik bir mekanizmadır. Bu madde, askerî müdahale gerektirmeyen bir uyarı ve strateji belirleme aracıdır. NATO'nun en bilinen düzenlemesi olan 5. madde ise bir üyeye yapılan silahlı saldırıyı tüm müttefiklere yapılmış sayarak ortak askerî savunmayı başlatır. Neynsky ayrıca Sofya yönetiminin krize verdiği tepkiyi eleştirerek, Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi'nin toplanmakta geciktiğini ve kamuoyunun sadece İHA'ların kaynağını değil, benzer olayların önlenmesi için alınacak somut güvenlik tedbirlerini de bilmesi gerektiğini söyledi.
