• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
ÇEVRE -YAŞAM
Yayınlanma : 18 Kasım 2026 10:56

Bodrum’un Deniz Çayırları COP31 Gündeminde: 2 Bin 185 Hektarlık Alan İçin Koruma Çağrısı!

Bodrum’un Deniz Çayırları COP31 Gündeminde: 2 Bin 185 Hektarlık Alan İçin Koruma Çağrısı!
Ekomiras Derneği, COP31'de Bodrum'un deniz çayırlarını ve kıyı ekosistemlerini gündeme taşıdı. Project Posidonia kapsamında haritalanan 2 bin 185 hektarlık alan, Akdeniz'in doğal karbon depolarının korunması açısından önemli bir bilimsel veri sundu.

Bodrum’da yürütülen bilimsel çalışmalar, Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nde uluslararası gündeme taşındı. Ekomiras Derneği, deniz kirliliğiyle mücadele ve Akdeniz’in doğal karbon depoları arasında yer alan deniz çayırlarının korunması için iki ayrı panelde önemli mesajlar verdi. Project Posidonia kapsamında Bodrum Yarımadası’nda 2 bin 185 hektarlık deniz çayırı alanının haritalanması, bölgenin deniz ekosisteminin korunması açısından dikkat çekici bir veri olarak öne çıktı.

Akdeniz Ekolojik Miras Derneği (Ekomiras / Ecolegacy Mediterranean), Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında denizlerin ve kıyı ekosistemlerinin korunmasına yönelik çalışmalarını uluslararası platforma taşıdı.

Dernek, 17 Kasım'da gerçekleştirilen iki ayrı panelde deniz kirliliğinin kıyılar üzerindeki etkilerini, deniz çayırlarının iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünü ve bilimsel araştırmalardan elde edilen veriler ışığında geliştirilen koruma önerilerini gündeme getirdi.

Panellerde özellikle Bodrum kıyılarında yürütülen Project Posidonia çalışmalarıyla elde edilen bilimsel bulguların paylaşılması, Bodrum'un deniz altındaki doğal zenginliğini küresel iklim tartışmalarının önemli başlıklarından biri haline getirdi.

DENİZLERDEKİ KİRLİLİK VE KIYILARIN GELECEĞİ MASAYA YATIRILDI

COP31 Green Zone programında 17 Kasım günü saat 13.45-14.30 arasında Dirençli Şehirler Hub'ında gerçekleştirilen "Denizlerdeki Yangın: Kıyılarımızdaki Atık Problemi" başlıklı panelde, insan faaliyetlerinin deniz ekosistemleri üzerindeki etkileri ele alındı.

Ekomiras Derneği Kurucu Üyesi, denizci ve Bozburun Yat Kulübü Kurucusu Edhem Dirvana'nın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ile Ekomiras Derneği Kurucusu ve deniz biyoloğu Dr. Mert Gökalp konuşmacı olarak yer aldı.

Panelde özellikle kentsel atık suların, mikroplastiklerin ve kıyılarda biriken atıkların deniz yaşamına etkileri değerlendirildi. Marmara, Ege ve Akdeniz'den örnekler üzerinden deniz kirliliğinin izlenmesi, önlenmesi ve mevcut arıtma uygulamalarının geliştirilmesi konuları tartışıldı.

Kıyı ekosistemlerinin korunmasında bilimsel araştırmaların yanı sıra yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve kıyı topluluklarının sorumluluğuna dikkat çekildi.

BODRUM'DA 2 BİN 185 HEKTARLIK DENİZ ÇAYIRI HARİTALANDI

COP31 kapsamındaki ikinci panel ise aynı gün saat 17.10-18.00 arasında Blue Zone'da bulunan Türkiye Okyanuslar ve Denizler Pavilyonu'nda gerçekleştirildi.

"Anchoring Climate Solutions" (İklim Çözümlerine Demir Atmak) başlıklı panelde, Bodrum kıyılarında yürütülen bilimsel araştırmalar ve deniz çayırlarının korunmasına yönelik çözüm önerileri uluslararası katılımcılarla paylaşıldı.

Dr. Mert Gökalp'in moderatörlüğünü yaptığı panelde Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ve Edhem Dirvana da konuşmacı olarak yer aldı.

Panelin en önemli gündem başlıklarından birini, Dr. Mert Gökalp öncülüğünde 2023 yılında başlatılan Project Posidonia araştırmaları oluşturdu.

Proje kapsamında Bodrum Yarımadası'nın sığ kıyı alanlarında toplam 2 bin 185 hektarlık deniz çayırı alanı haritalandı. 2026 yılında gerçekleştirilen sonar taramalarıyla araştırmalar daha derin deniz alanlarına da taşındı.

Elde edilen veriler, deniz çayırlarının mevcut durumunun belirlenmesinin yanı sıra yoğun tekne trafiği, kontrolsüz demirleme ve diğer insan faaliyetlerinin deniz tabanı üzerindeki etkilerinin ortaya konulmasına da katkı sağlıyor.

AKDENİZ'İN DOĞAL KARBON DEPOLARI TEHDİT ALTINDA

Akdeniz'e özgü Posidonia oceanica deniz çayırları, yalnızca deniz canlıları için yaşam alanı oluşturmuyor. Aynı zamanda atmosferdeki karbonun deniz tabanında uzun süre depolanmasına katkı sağlayarak iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir doğal mekanizma işlevi görüyor.

Binlerce yılda oluşabilen bu hassas ekosistemler, çok sayıda deniz canlısına barınma, üreme ve beslenme alanı sunuyor. Kıyıların doğal dengesinin korunmasında da önemli rol oynuyor.

Ancak yoğun tekne trafiği, kontrolsüz çapa ve zincir kullanımı, kıyı yapılaşması ve deniz kirliliği bu doğal alanların varlığını tehdit ediyor.

Özellikle teknelerin deniz çayırlarının bulunduğu alanlara demirlemesi, çapa ve zincirlerin deniz tabanında oluşturduğu fiziksel tahribat nedeniyle ekosistemde uzun süreli hasarlara yol açabiliyor.

COP31'deki değerlendirmelerde bu tehditlerin azaltılması için Fransa, İspanya ve İtalya'da uygulanan deniz çayırı koruma modelleri ile Türkiye'deki çalışmalar karşılaştırıldı.

BİLİMSEL HARİTALAR DİJİTAL SEYİR UYGULAMALARINA TAŞINACAK

Panelde öne çıkan çözüm önerilerinden biri de deniz çayırlarının bilimsel yöntemlerle haritalanması ve elde edilen verilerin dijital seyir uygulamalarına entegre edilmesi oldu.

Sonar haritalama teknolojileri sayesinde deniz tabanındaki hassas ekosistemlerin belirlenmesi, bu alanların dijital seyir sistemlerinde görünür hale getirilmesi ve teknelerin demirleme sırasında daha doğru alanlara yönlendirilmesi hedefleniyor.

Ekolojik bağlama sistemlerinin yaygınlaştırılması da öneriler arasında yer aldı. Bu sistemlerle teknelerin deniz tabanına çapa atmak zorunda kalmadan güvenli biçimde bağlanabilmesi ve deniz çayırları üzerindeki fiziksel baskının azaltılması amaçlanıyor.

Bodrum'da elde edilen bilimsel verilerin Muğla kıyılarına yayılabilecek kapsamlı bir koruma modelinin oluşturulmasında kullanılması da değerlendirilen başlıklar arasında bulunuyor.

GREEN RANGERS İLE SAHADA KORUMA ÇALIŞMALARI

Ekomiras Derneği'nin çalışmaları bilimsel araştırmalarla sınırlı kalmıyor. Derneğin Green Rangers gönüllü programı kapsamında deniz dibi temizliği, deniz çayırlarının onarımı, eğitim ve farkındalık faaliyetleri de yürütülüyor.

Yerel toplulukların, gönüllülerin ve denizcilik kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilen çalışmaların, deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik toplumsal sorumluluğu güçlendirmesi hedefleniyor.

BODRUM'DAN AKDENİZ'E UZANAN KORUMA MODELİ

Ekomiras Derneği, Bodrum'da başlatılan bilimsel çalışmaların daha geniş bir kıyı koruma ağına dönüşmesini hedefliyor.

2025 yılında kurulan dernek, deniz ekosistemlerinin korunması ve sürdürülebilir bir gelecek için bilim temelli çözümler geliştirmeye odaklanıyor. Project Posidonia ile elde edilen araştırma verileri, Green Rangers programı aracılığıyla sahadaki koruma ve restorasyon faaliyetleriyle destekleniyor.

UNDP GEF-SGP, Institut Français de Turquie, Fransız Kalkınma Ajansı-Metis Ars & Culture Fund ve Turkuaz Kıyı Çevre Fonu (TCEF) gibi desteklerle yürütülen çalışmaların, Bodrum'dan başlayarak Akdeniz genelinde uygulanabilir bir deniz koruma modeline katkı sağlaması amaçlanıyor.

COP31'de gerçekleştirilen panellerle birlikte Bodrum'un deniz altındaki doğal mirası, yalnızca yerel bir çevre meselesi olarak değil, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede korunması gereken önemli bir ekolojik değer olarak yeniden gündeme taşındı.