Bitki çayları şifa değil, risk olabilir: Uzman uyarıyor

Anadolu'nun geleneksel şifa kaynağı bitki çayları, kış aylarında içimizi ısıtırken, bilinçsiz kullanımda ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altın, bu geleneksel uygulamaların her birey ve her koşulda güvenli olmayabileceğini vurguluyor. Doç. Dr. Altın, bitki çaylarını tamamen reddetmek yerine doğru bitkinin, doğru kişide ve doğru dozda kullanılması gerektiğini savunuyor.

DOĞAL OLAN ZARARSIZ DEĞİLDİR

Toplumda bitki çaylarının tamamen zararsız olduğu yönünde yaygın bir kanı bulunuyor, ancak bu ürünler de ilaçlar gibi aktif maddeler içeriyor. Kontrolsüz ve uzun süreli tüketim, karaciğerde toksik etkiler oluşturabiliyor. Doç. Dr. Altın, klinik ortamda yeşil çay ekstresi, sinameki ve aloe vera gibi bitkilerin kontrolsüz kullanımına bağlı ciddi karaciğer ve böbrek hasarı olguları takip ettiklerini belirtiyor.

ŞEKER VE YÜKSEK ISI RİSKİ

Bitki çaylarının asıl faydası içeriğindeki polifenoller ve antioksidan maddelerden geliyor, ancak yanlış tüketim alışkanlıkları bu şifayı yok edebiliyor. Bal veya pekmez 40-45°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda eklendiğinde içindeki hassas enzimler kayboluyor ve ürün sadece bir şeker yükü haline geliyor. Rafine şeker eklenen çaylar kan şekerinde hızlı dalgalanmalara yol açarak bağışıklık sistemini zayıflatabiliyor ve iyileşme sürecini uzatabiliyor. Çaylar mümkünse şekersiz, tatlandırılacaksa ılık hale geldikten sonra çok az miktarda bal veya pekmezle tüketilmeli.

KRONİK HASTALAR VE AMELİYAT ÖNCESİ DİKKAT

Vücut denge mekanizmaları hassas olan kronik hastalar için bitki çayları bazen bir tehdit haline gelebiliyor. Tansiyon ve kalp hastaları için meyan kökü, tansiyonu yükseltebilir ve ritim bozukluklarına yol açabilir. Kan sulandırıcı kullananlar için adaçayı, zencefil, zerdeçal ve yeşil çay gibi bitkiler kanama risklerini artırabilir. Diyabet hastaları için tarçın veya aloe vera gibi bitkiler, şeker ilaçlarıyla etkileşime girerek ani hipoglisemilere neden olabilir. Cerrahi bir operasyon planlanıyorsa, bitki çaylarının en az 1-2 hafta önceden bırakılması hayati önem taşıyor, çünkü zencefil, sarımsak ve yeşil çay gibi bitkiler ameliyat sırasında kontrolü zor kanamalara yol açabiliyor.