Galler'deki son seçimlerde Plaid Cymru'nun zaferiyle birlikte, Birleşik Krallık tarihinde ilk kez üç özerk bölgede de ayrılıkçı partiler eş zamanlı olarak iktidara geldi. Bu durum, Birleşik Krallık'ın bütünlüğü açısından ciddi bir dönüm noktası olarak görülüyor. Cardiff'te düzenlenen zirveye, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın birinci bakanlarının yanı sıra İrlanda'daki ana muhalefet lideri ve Sinn Féin Başkanı Mary Lou McDonald da katılım sağlayacak.
Bağımsızlık taleplerine yeni ivme
Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham'ın, İskoçya'da yeni bir bağımsızlık referandumu için gereken şartları gündeme getirmesi, ayrılıkçı taleplerin yeniden güçlenmesinde önemli bir etken oldu. Burnham, Kuzey İrlanda'daki Hayırlı Cuma Anlaşması'nın kamuoyu iradesine dayalı mekanizmasını İskoçya için bir emsal olarak gösterdi. Bu açıklama, önceki başbakanların 2014'teki referandumun konuyu uzun yıllar kapattığı yönündeki katı politikalarından önemli bir değişim anlamına geliyor.
Olası ayrılığın getireceği ekonomik ve jeopolitik sonuçlar
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık'tan ayrılması durumunda, ülkenin nüfusunda %15,5, gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) ise %13,5 oranında bir azalma öngörülüyor. Bu olası bölünme, Londra yönetimini beş temel jeopolitik ve jeoekonomik krizle karşı karşıya bırakacak: 1. Nükleer caydırıcılık merkezinin kaybı: Birleşik Krallık'ın nükleer silahlı denizaltı filosunun tamamı İskoçya'daki Clyde Kraliyet Deniz Üssü'nde bulunuyor. İngiltere sınırları içinde bu filoya ev sahipliği yapabilecek uygun bir alternatif liman bulunmuyor. 2. GIUK Geçidi'ndeki kontrolün yitirilmesi: İskoçya, Kuzey Atlantik'in ve stratejik deniz yolu olan "GIUK Geçidi"nin (Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık) güvenliğini sağlıyor. Bu bölge, Rus denizaltılarının Atlantik'e geçişini izlemek açısından hayati öneme sahip. 3. Askeri eğitim alanlarının yetersizleşmesi: İngiltere'nin yüksek nüfus yoğunluğu, canlı mühimmatlı tatbikatlara imkan vermiyor. İngiliz Silahlı Kuvvetleri, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'daki askeri eğitim tesislerine bağımlı durumda. Bölünme, bu altyapıyı işlevsiz hale getirecek. 4. Kuzey Denizi petrol ve doğalgazının kaybı: Bağımsız bir İskoçya, Birleşik Krallık'ın kuzey karasularının büyük bölümünü devralacak. Bu durum, İngiltere'nin Kuzey Denizi'ndeki petrol ve doğalgaz rezervlerinin yanı sıra İskoç ve Galler sularındaki rüzgar enerjisi alanlarının kontrolünü kaybetmesine yol açacak. 5. Batı cephesinde yeni güvenlik açığı: Kuzey İrlanda'nın İrlanda ile birleşmesi ve İskoçya ile Galler'in ayrılması durumunda, İrlanda Denizi tamamen yabancı devletlerle çevrilecek. Yeni bağımsız devletlerin askeri tarafsızlık seçmesi halinde, İngiltere'nin savunma konseptini baştan düzenlemesi gerekecek.
