Arkeoloji dünyası, insanlık tarihinin en gizemli metinlerinden biri olan Ölü Deniz Parşömenleri'nin sırlarını çözmek için şimdiye kadarki en kapsamlı projelerden birini hayata geçiriyor. Avrupa Araştırma Konseyi'nin 2.5 milyon euro bütçe ayırdığı bu devasa çalışma, yapay zeka ve en modern kimyasal analiz yöntemlerini bir araya getirecek. Ancak bu koleksiyon içinde, teknolojinin bile zorlanacağı, alışılmışın dışında bir parşömen bulunuyor: Gerçek bir hazine haritası.
BİLİMSEL YAKLAŞIM VE YENİ TEKNOLOJİLER
Groningen Üniversitesi'nden Profesör Mladen Popovic'in liderliğindeki 'Katiplerin ve Parşömenlerin İzini Sürmek' projesi, 5 yıl sürecek ve 250 parşömen örneğini mercek altına alacak. İsrail Eski Eserler Kurumu ve Avrupa'nın önde gelen laboratuvarlarının ortaklığıyla yürütülen bu proje, paleografi, kodikoloji ve yapay zekayı birleştirerek, metinlerin yazıldığı yer, zaman ve kültürel bağlamı aydınlatmayı hedefliyor. İsrail Eski Eserler Kurumu'ndan Ilit Cohen-Ofri, malzemelerin kendisinin iki bin yıllık sırları barındıran birer veri deposu olduğunu vurguluyor.
TARİHİN EN BÜYÜK KEŞİFLERİNDEN BİRİ VE GİZEMLİ BAKIR RULO
Her şey 1947-1956 yılları arasında, Ölü Deniz kıyısındaki Khirbet Qumran yakınlarındaki 11 mağarada bulundu. İbranice Kutsal Kitap'ın bilinen en eski el yazmalarını içeren bu koleksiyonun tam üretim yeri hala bir muamma. Ancak 1952'de bulunan ve diğerlerinden farklı olarak saf bakır üzerine kazınmış bir parça, tüm dikkatleri üzerine çekti. Beş yıl süren titiz bir çalışmanın ardından açılabilen bu bakır rulo, dini bir metin değil, açıkça bir hazine haritasıydı. Harita, 'Achor Vadisi'ndeki kalede, doğuya doğru girilen basamakların kırk arşın altında on yedi talant ağırlığında bir para sandığı ve içindekileri' gibi heyecan verici ifadeler içeriyordu.
HAZİNE TEORİLERİ VE GİZEMİN DEVAMI
Güney California Üniversitesi uzmanlarına göre, metindeki teknik ve yabancı terminoloji, haritanın coğrafi konumlarının belirlenmesini zorlaştırıyor. En güçlü teori, bu devasa servetin M.S. 70'te Romalılar tarafından yıkılan Kudüs Tapınağı'na ait olduğu yönünde. King's College London'dan Joan Taylor, servetin büyüklüğünün bir bireye veya topluluğa ait olamayacağını, doğrudan bir tapınaktan geldiğini belirtiyor. Haritaya göre servet, 61 veya 64 farklı gizli lokasyona gömülmüş durumda. Tarihçiler, haritanın bakır üzerine yazılmasının kalıcılık ve düşman eline geçmeme endişesinden kaynaklandığını düşünüyor. Ancak binlerce yıl süren hazine avları sonuç vermedi; belki de bu servet hala Ölü Deniz yakınlarındaki gizli noktalarda keşfedilmeyi bekliyor.
