Bahar alerjilerinin tetiklediği kurdeşen: Besin tüketiminden sonraki 90 dakikaya dikkat!

Ürtiker, halk arasında kurdeşen olarak bilinen ve özellikle bahar aylarında sıkça görülen bir cilt rahatsızlığıdır. Dermatoloji Uzmanı Dr. Gülbiye Güler, ürtikerin çeşitli uyaranlara bağlı olarak gelişebildiğini ve süresinin kısa olabileceği gibi uzun da sürebileceğini belirtti.

BAHAR VE BESİNLER ÜRTİKERİ TETİKLEYEBİLİR

Bahar aylarında solunum yollarıyla vücuda alınan polenlerin ürtikere neden olabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Güler, ürtikerin daha derin dokuları tutması durumunda anjiyoödem denilen şişliklerin oluşabildiğini söyledi. Anjiyoödemde dudaklarda, göz kapaklarında ve el/ayak tabanlarında şişmeler meydana gelir. Deri dışı tutulumlarda ise sindirim sistemi ve solunum yollarında sorunlar yaşanabilir; karın ağrısı, midede dolgunluk hissi, seste çatallanma, yutkunma güçlüğü ve nefes darlığı gibi belirtiler görülebilir. Anjiyoödem hayati tehlike arz edebileceği için acil müdahale gerektirir. Nadiren de olsa anafilaksi ve hipotansiyon gibi durumlar oluşabilir.

İLAÇLAR VE GIDALAR EN SIK NEDENLER ARASINDA

Bazı antibiyotikler, ağrı kesiciler, antiinflamatuvar ilaçlar, kas gevşeticiler ve radyo kontrast maddeleri ürtikerin sık görülen nedenleri arasında yer almaktadır. Özellikle ileri yaşlarda ilaç kullanımı sorgulanırken, çocuk ve gençlerde besin tüketiminden sonraki ilk 90 dakika içinde ürtikerin geliştiği gözlemlenmektedir. Paketli gıdalar, süt ürünleri, balık, yumurta, fındık, fıstık, çilek, muz, kivi, domates, çikolata ve baharatlar en sık karşılaşılan gıda tetikleyicilerindendir. Akut ürtiker tedavisinde temel ilaç antistaminiklerdir. Tetikleyici faktör belirlenirse uzaklaştırılmalıdır. Antistaminiklere yanıt vermeyen vakalarda sistemik kortikosteroidler etkili olabilir. Nadiren fototerapi ve kalsiyum kanal blokerleri de kullanılabilir. Ciddi vakalarda plazmaferez, İVİG ve immünospresif tedavi gerekebilir. Anjiyoödem ve larinks tutulumu olan hastalarda adrenalin kullanımı hayati önem taşıyabilir. Fiziksel ürtikerlerde tetikleyici etkenlerin (sürtünme, sıcak, soğuk, su, güneş) uzaklaştırılmasıyla kontrol sağlanabilir. Gıda tetikleyicileri için diyet günlüğü tutmak ve şüpheli besinleri diyetten çıkarmak faydalı olabilir. Uyku bozukluğu eşlik eden vakalarda antidepresanlar da kullanılabilir. Yerel tedavilerde ise ılık/soğuk banyolar, duşlar ve kaşıntı giderici losyonlar önerilmektedir.