Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) verileri, Avrupa'da toptan elektrik fiyatlarının sıfırın altına düştüğü saatlerin giderek arttığını ortaya koyuyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik şebekelerine hızlı entegrasyonu, ticaretin temel mantığını sorgulatan yeni bir dönemi başlattı. Bu durum, üreticilerin ürettikleri elektriği satmak için alıcılara para ödemek zorunda kaldığı bir gerçekliği işaret ediyor.
AVRUPA'DA NEGATİF FİYAT DALGASI GİDEREK BÜYÜYOR
Negatif toptan elektrik fiyatı, üreticilerin piyasada elektriği elden çıkarabilmek için alıcılara ek ödeme yapması anlamına geliyor. Bu durum doğrudan tüketicilerin faturalarının negatife düşmesi demek olmasa da, enerji sisteminde arzın talebi fersah fersah aştığının net bir göstergesi. Özellikle Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, İspanya ve Danimarka gibi yenilenebilir enerji kapasitesi yüksek ülkelerde, üreticilerin 'para üstü' ödediği saatler son yıllarda dikkat çekici biçimde artış gösterdi.
GÜNEŞ ENERJİSİ ŞEBEKEYİ ZORLUYOR
Bu olağanüstü durum, en çok güneş enerjisi üretiminin tavan yaptığı öğle saatlerinde belirginleşiyor. Elektrik talebinin düşük olduğu hafta sonları veya tatil günlerinde, güneş santrallerinin tam kapasiteyle çalışması şebekenin tüm bu enerjiyi absorbe etmesini engelliyor. Şebekenin dengesini korumak ve olası arızaları önlemek adına fiyatlar sıfırın altına iniyor. Uzmanlar, bu gelişmeyi yenilenebilir enerji yatırımları için bir engel olarak görmüyor; aksine, enerji sistemlerinin daha fazla esnekliğe ihtiyaç duyduğunun altını çiziyor.
800 EURO FARK BATARYA YATIRIMLARINI TETİKLEDİ
Piyasadaki bu arz-talep dengesizliği, enerji sektöründe devasa batarya yatırımlarının önünü açtı. Avrupa'da gün içi elektrik fiyat farkları megavatsaat başına 800 euroya kadar ulaşabiliyor. Bu denli büyük fiyat farkları, enerji depolama sistemlerini günümüzün en karlı yatırımlarından biri haline getirdi. Depolama tesisleri, fiyatların negatif veya sıfır olduğu saatlerde fazla elektriği çekip depolar ve güneş battığında, elektrik fiyatlarının zirve yaptığı dönemlerde bu enerjiyi sisteme geri satarak önemli kazançlar elde eder. Batarya depolamanın yanı sıra pompaj depolamalı HES'ler ve şebeke güçlendirmeleri de fazla elektriğin değerlendirilmesi için kritik çözümler arasında yer alıyor. Türkiye'de de resmi olarak negatif fiyat uygulaması olmasa da, özellikle hidroelektrik santrallerin fazla üretimiyle fiyatların sıfırlandığı saatlerin arttığı gözlemleniyor.
