Avrupa'da yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklar, kuraklık ve orman yangınlarının neden olduğu maliyet, ülkelerin kamu hesaplarına aylar sonra yansımaya başladı. Yangınların kontrol altına alınması ve nehir seviyelerinin normale dönmesinin ardından, maliye bakanlıkları çiftçilere yapılan tazminatlar, altyapı onarımları, sağlık harcamalarındaki artış ve vergi gelirlerindeki düşüşle karşı karşıya. Bu durum, hükümetlerin afetler için ayırdığı rezervleri aşmış durumda.
Kuraklığın boyutu ve yangın bilançosu
Copernicus Avrupa Kuraklık Gözlemevi'ne göre, Temmuz ayı sonunda Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık topraklarının yarısı kuraklık riski altındaydı. Bu alanın %9'unda ise en yüksek seviye olan 'alarm' durumu ilan edilmişti. Ağustos ayında Loire, Po, Ren ve Tuna gibi önemli nehirlerde su seviyeleri rekor düzeyde düştü. AB Ortak Araştırma Merkezi, Ağustos ayı başına kadar 505 bin hektardan fazla alanın yandığını ve bu rakamın, kayıpların zirve yaptığı 2025 yılının aynı dönemini geride bıraktığını bildirdi.
Ekonomik kayıplar ve sigorta açığı
Avrupa Çevre Ajansı (EEA) verilerine göre, 1980-2024 yılları arasında AB'de yaşanan aşırı hava olayları 822 milyar avro doğrudan zarara yol açtı. Bu zararın dörtte birinin son dört yılda meydana geldiği belirtilirken, ekonomik kayıpların yıllık %3,4 arttığı ve bu eğilimin hızlandığı vurgulandı. Yaşanan ekonomik kayıpların yalnızca beşte birinin sigortalanabilir durumda olduğu, ancak kuraklık, sıcak dalgaları ve yangınlarda bu oranın %10-11'e düştüğü kaydedildi. Ürün verimindeki düşüş, ekosistem tahribatı ve iş gücü kaybı gibi dolaylı zararların tespiti zor olduğu için sigorta koruma açığı büyüyor ve devletler son sigortacı konumuna geliyor. AB'de sadece Avusturya, Fransa, Macaristan ve İtalya'nın özel afet fonu bulunuyor, diğer ülkeler ise geçici bütçe aktarımlarıyla yetiniyor. Bruegel düşünce kuruluşu, AB'nin 2028-2034 dönemi için öngördüğü afet fonunun yaklaşık 5 milyar avro olduğunu ve bunun 2021'deki Batı Avrupa sellerinin yarattığı hasarın sadece %10-15'ine denk geldiğini belirtti.
