Araştırmacılar, antik Urium madencilik yerleşiminde yer alan Nuevo Filón Norte 1 kazı alanında keşfedilen sandaletlerin önemli detaylarını paylaştı.
KEŞİF, TARİHİ YENİDEN YAZIYOR
Metal eritme fırınlarının temizlenmesiyle oluşan kül tabakaları, normalde yok olması beklenen bitki liflerini olağanüstü bir biçimde korumuş. Aynı kazılarda bulunan ipler, sepetler ve diğer bitki lifi ürünleri, dönemin günlük yaşamına dair hayati bilgiler sunuyor. Karbon-14 analizleri, sandaletlerin farklı dönemlere ait olduğunu gösteriyor. En eski örneklerin MÖ 4. ile 2. yüzyıllar arasına, diğerlerinin ise MÖ 2.-1. yüzyıllar ile MS 1. yüzyıla ait olduğu tespit edildi. Bu bulgular, Roma egemenliği bölgeye ulaşsa bile aynı ayakkabı modelinin kullanılmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
İŞLEVSELLİK VE TEKNİK BİLGİ
Araştırmacılar, bu tasarımın yüzyıllarca değişmeden kalmasında işlevselliğin temel bir rol oynadığını belirtiyor. Engebeli ve sert maden arazisinde çalışan işçilere daha iyi tutuş sağlarken, aynı zamanda ayakları taşlı zeminlerden koruyordu. Antik Latin kaynaklarında yer alan "solea spartae" adı verilen ayakkabı türünün bu sandaletlerle ilişkili olduğu düşünülüyor. Sandaletlerin yapımında Güneybatı İber Yarımadası'nda doğal olarak yetişen dayanıklı esparto otu (Stipa tenacissima) lifleri kullanıldı. İncelemeler, ustaların tabanın en fazla yük taşıyan bölgelerinde kalın örgüler tercih ettiğini, bağlama ve birleştirme noktalarında ise daha ince liflere yöneldiğini gösteriyor. Bilim insanları, bu kırılgan eserleri zarar vermeden incelemek için taramalı elektron mikroskobu ve X-ışını mikro bilgisayarlı tomografi yöntemlerinden yararlandı. Analizlerde, sandaletlerin topuk ve ön ayak bölümlerinde belirgin aşınmalar tespit edildi. Çoğunda ayağa bağlanan iplerin koptuğu gözlemlendi. Bu durum, ayakkabıların onarılamayacak kadar yıprandıktan sonra atıldığını ortaya koyuyor. Araştırma, Pyrenae dergisinde yayımlandı ve Roma dönemi İber Yarımadası'nda bitki liflerinden yapılmış en kapsamlı ayakkabı koleksiyonlarından birini belgeleyerek antik madencilerin günlük yaşamına ışık tutuyor.
