Antik Apollonia-Arsuf kentinde yürütülen arkeolojik kazılar, beklenmedik bir keşfe imza attı. İlk bakışta sıradan bir çöp çukuru olarak değerlendirilen alandan, Bizans dönemine ait yüzlerce sağlam ve değerli eser gün yüzüne çıkarıldı. Tel Aviv Üniversitesi'nin yürüttüğü bu heyecan verici çalışmalarda, altın sikkeler, sayısız kandil ve dini motifler taşıyan takılar gibi paha biçilmez bir hazine bulundu.
Tarihin Derinliklerinden Çıkan Sürpriz
Pers döneminden Haçlı Seferleri'ne kadar 1.500 yılı aşkın kesintisiz bir yerleşime ev sahipliği yapan antik kentin tarım arazisinde gerçekleştirilen kazılar, zaman içinde üst üste biriken günlük yaşam kalıntılarının karmaşık bir tablo oluşturduğunu ortaya koydu. Arkeologlar, kazının merkezinde yer alan ve 30 metreden genişliğiyle dikkat çeken devasa çukurda başlangıçta çanak çömlek kırıkları, endüstriyel atıklar, cam parçaları ve hayvan kemikleri gibi olağan evsel atıklarla karşılaştı. Ancak kazı derinleştikçe, bu 'çöplük' konseptiyle çelişen yüzlerce sağlam nesne ortaya çıktı.
Ritüel Geleneği mi, Tesadüf mü?
Proje yöneticileri Profesör Oren Tal ve Dr. Moshe Ajami, alanda bulunan tamamen sağlam ve kullanılabilir durumdaki eserlerin çokluğuna dikkat çekti. Profesör Tal, "Çöplüklerde sağlam kandil bulmayı beklemezsiniz, zira bunların ya kullanılması ya da satılması gerekir. Elde ettiğimiz bulgular, geç Bizans döneminde bölgede yaşayan Samiriyeli topluluğun, sağlam kapları bilinçli olarak bu alana bırakmasına neden olan dinsel veya ritüelistik bir geleneğin varlığına işaret ediyor." açıklamasında bulundu. Yapılan detaylı incelemeler sonucunda, çukurdan M.S. 330 ile 1453 yılları arasına tarihlenen 400'den fazla sikke çıkarıldı. Bu sikkelerin büyük çoğunluğu bronz olsa da, aralarında değerli bir altın sikke de bulunuyor. Aynı katmanda, hasarsız yaklaşık 200 adet Samiriyeli kandili, yüzükler ve altın takılar da ele geçirildi. Uzmanlar, bu buluntuların genel durumunun, bulundukları atık alanı ortamına kıyasla olağanüstü derecede iyi olduğunu raporladı.
