Antalya'da son haftalarda etkili olan şiddetli yağışlar Kaş, Demre, Kumluca ve Finike'de seraları su altında bıraktı; Manavgat'ta dolu ve hortum, Aksu ile Serik'te kuvvetli yağış görüldü. Demre'nin Çevreli ve Üçağız mahallelerinde çok sayıda sera zarar gördü. Manavgat'ta dolu 381 dekar tarım alanını, hortum ise 10 bin 540 metrekare sera alanını etkiledi. Üretimde azalma ve fiyatlarda artış beklenirken Antalya Toptancı Hali'nde fiyatlar geriledi. Antalya'da sahil seralarında sonbahar, kış ve ilkbaharda; yüksek rakımlı yaylalarda ise yaz aylarında üretim yapılıyor. Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle yaylalarda üretim sürerken, sahil seralarında da yaklaşık 15-20 gündür yeni sezon hasadı başladı. İki bölgeden aynı anda ürün gelmesi ve Muğla'nın Fethiye ile Ortaca ilçelerinde üretimin devam etmesi piyasadaki arzı artırdı.
Hal fiyatlarında düşüş görüldü
Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali'nin 4 Kasım tarihli listesinde domatesin kilogramı çeşidine ve kalitesine göre 25-100 lira arasında yer aldı. Standart domates 25-55, salkım domates 50-100 liradan işlem gördü. Dolmalık biber 35-50, çarliston 80-150, kapya 45-95, sivri biber ise 30-60 lira aralığında fiyatlandı. Sektör temsilcileri son 1 haftada domateste kilogram başına yaklaşık 20 lira, biber çeşitlerinde 10-15 lira düşüş olduğunu belirtti. Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Başkanı Nevzat Akcan, yayla üretimi azalınca domates fiyatlarının yükseldiğini, sahil seralarındaki hasatla arzın arttığını söyledi. Akcan, “Yayla bölgelerimiz bu sene zor bir sezon geçirdi. Yaylalarda ürün azalınca domates fiyatlarında suni bir hareketlilik oluştu. Bu, yeni bir pazar bulduğumuzdan ya da ihracat yaptığımızdan değil, ürün eksikliğinden kaynaklandı. Domatesin fiyatı halde 50, 60, 70, hatta 80 liraya kadar çıkmıştı. Şimdi Antalya'da yeni sezon üretimi her geçen gün artıyor. Örtü altı seralarda ürün toplanmaya başladı. Bugün gördüğünüz domates 25 lira. Bu fiyat üretici için zarar demek” dedi.
Üretim maliyetleri ve satış fiyatları
Akcan, tohum, fide, ilaç ve gübrenin yanı sıra işçilik, mazot ve enerji giderlerinin üreticiyi zorladığını aktardı. Hal ile market arasındaki farka da değinen Akcan, Antalya'da 25 liraya satılan domatesin İstanbul veya Ankara'ya taşınması için nakliye ve diğer giderlerin yaklaşık 20 lirayı bulduğunu, markette ürünün 75 liraya satılabildiğini söyledi. Marketlerde satılamayan ürünlerin çöpe gitmesinin de maliyetlere yansıdığını belirtti. Akcan, geçen hafta 50-70 lira bandında olan domatesin bugün 40-50 liraya indiğini ve üretim artarsa fiyatın daha da gerileyebileceğini ifade etti. İhracat ve gümrüklerde yaşanan sorunların piyasayı etkilediğini söyleyen Akcan, maliyetler yükselirken ürün fiyatlarındaki düşüşün sürdürülebilir olmadığını kaydetti. Antalya Toptancı Hali komisyoncusu Selahattin Yılmaz da yağışların ardından fiyatların artmasını beklediklerini ancak özellikle biberde düşüş yaşandığını belirtti. Yılmaz, geçen yıl aynı dönemde domatesin 25-30 liradan satıldığını, ardından fiyatların yükseldiğini; bu yıl ise yayla domatesinin hâlâ piyasada olmasının fiyatları etkilediğini söyledi. Sıcak havanın üretim dönemini uzattığını, hem yayla hem sahilde domates bulunduğunu ve biber hasadının başladığını aktaran Yılmaz, Fethiye ve Ortaca'daki üretimin de arzı artırdığını ifade etti.
Yağışın etkisi ilerleyen haftalarda görülebilir
Yılmaz, selin biber üretimine etkisinin hemen ortaya çıkmayabileceğini, Kumluca'da bitkilerin aşırı nem ve yağıştan zarar görmesinin ileride ürün miktarını azaltabileceğini söyledi. “Geçen haftadan bu yana bütün biber çeşitlerinde kilogram başına en az 10-15 liralık düşüş var. Domateste ise yaklaşık 20 liralık düşüş yaşandı. Genel olarak geçen haftaya kıyasla yüzde 10-20 arasında gerileme olduğunu söyleyebiliriz. Ancak ürünlerin çeşitlerine ve kalitelerine göre fiyat değişiklikleri yaşanıyor” dedi. İhracattaki sorunların fiyatları etkilediğini belirten Yılmaz, Ukrayna'ya gönderilen ürünlerde deniz taşımacılığının savaş nedeniyle aksadığını ve nakliye giderlerinin yükseldiğini söyledi. Yılmaz, daha önce 4-5 bin dolar olan bazı sevkiyatların maliyetinin 10 bin doların üzerine çıktığını, bunun ihracatçıların Antalya'dan ürün almasını sınırladığını kaydetti.
