Alaska Deprem Merkezi tarafından yürütülen yeni bir çalışma, 9 Ağustos 2025'te Tracy Arm fiyordunda yaşanan dev tsunamiye yol açan felaketin ardındaki faktörleri detaylandırdı. Araştırmacılar, buzullardaki hızlı erime, yoğun yağışlar ve meydana gelen binlerce küçük sarsıntının, büyük heyelanı tetikleyen olaylar zincirini günler öncesinden işaret ettiğini ortaya koydu.
Heyelan öncesi belirgin uyarılar
Tracy Arm fiyordunda meydana gelen olayda, dağ yamacından kopan büyük kaya ve toprak kütlelerinin denize düşmesi sonucu devasa bir tsunami dalgası oluşmuştu. Dalga ve sürüklenen enkaz, fiyordun karşı yamacında 481 metreye ulaşarak ciddi bir yıkıma neden olmuştu. Olaydan yaklaşık 12 saat önce bölgede bulunan Hanse Explorer adlı yolcu gemisinin, heyelan gerçekleşmeden güvenli bir şekilde ayrılmış olması, olası bir büyük facianın önüne geçmişti.
Buzul erimesi ve sismik aktivite tetikleyici oldu
Araştırmaya göre, heyelanın yaşandığı bölgedeki buzul, olaydan önceki iki ayda 530 metreden fazla geri çekilmişti. Bu durumun yanı sıra, yaşanan yoğun yağışların dağ yamacındaki çatlaklarda su basıncını artırarak zeminin dengesini bozduğu değerlendiriliyor. En dikkat çekici bulgulardan biri ise, heyelandan önceki günlerde bölgede binlerce küçük sismik hareketin kaydedilmiş olması. Bilim insanları, bu hareketlerin giderek artan sıklığının, dağ yamacının çökme noktasına yaklaştığının bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, buzul hareketleri, yağış durumu ve sismik verilerin bir arada analiz edilmesiyle, bölgedeki gemilere en az bir gün öncesinden kademeli uyarılar yapılabileceğini düşünüyor. Heyelandan hemen önce artan sarsıntıların, gemi trafiğinin durdurulmasını gerektirecek düzeyde olduğu vurgulanıyor. Araştırmacılar, benzer risklerin Alaska, Grönland ve Norveç gibi buzulların bulunduğu kıyı bölgelerinde de görülebileceğine dikkat çekerek, geliştirilecek erken uyarı sistemlerinin turistik fiyortlarda can kayıplarını önlemede kritik rol oynayabileceğini belirtiyor.
