Afganistan'da Taliban Yönetimi: 4 Yıl Sonra Kadınlar ve Kız Çocukları İçin Karanlık Bir Dönemin Devamı

Afganistan'da Taliban'ın iktidarı ele geçirmesinin üzerinden 4 yıl geçti. ABD askerlerinin Afganistan'dan çekilmesi sırasında kameralara yansıyan görüntüler hafızalarda yerini koruyor; kadınlar ve kız çocuklarının sosyal hayattan uzaklaştırılmasıyla sonuçlanan uygulamalar ise devam ediyor.

TALİBAN'IN İKTİDAR ELE GEÇİRİŞİNİN ARDINDAN YAŞANANLAR

Ağustos 2021'de Taliban'ın kontrolü ele geçirmesi, Afganistanlıları büyük bir umutsuzluğa itti. Pistte ilerleyen uçağı yakalamaya çalışan, uçağın kanadına ve tekerleklerine tutunan, hatta havalanan uçağın tekerleğinden düşen Afganlar vardı. Bu görüntüler, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak kayıtlara geçti. ABD askerlerinin Afganistan'dan çekilişi, bu umutsuzluk anlarının sembolü haline geldi. İktidarı ele geçiren Taliban yönetiminden korkan Afganlar, ABD askerlerini taşıyan kargo uçaklarıyla ülkeden kaçmaya çalışıyor, bebeklerini tellerin üzerinden ABD askerlerine teslim edenler bile vardı. C-17 askeri kargo uçağı, çevresinde koşan Afganları dikkate almadan havalandı. Uçağın tekerleğinden düşenlerin görüntüleri tüm insanlık için utanç kaynağı oldu. Bu şekilde kaç kişi öldüğü konusunda resmi bir açıklama yapılmadı. Amerikan ordusu, 2022'de uçağın mürettebatını akladı. Sevdiklerini bu şekilde kaybeden Afganların acısı ise hala dinmiş değil.

KABİL HAVALİMANINDAKİ KANLI SALDIRI

26 Ağustos 2021'de Kabil havalimanında yaşananlar daha da dramatik bir hal aldı. Kabil havalimanına girişinde bir intihar bombacısı kendini patlattı. Saldırıda, aralarında 13 Amerikan askerinin de bulunduğu 85 kişi hayatını kaybetti. Saldırının sorumluluğunu DAEŞ üstlendi. Amerikan ordusunun Afganistan'dan çekilmesi 30 Ağustos 2021'de tamamlandı. NATO ülkeleri, Afganistan'dan çekilirken, Taliban yönetimi altında hayatları tehlikede olacağı için 120 binden fazla Afgan'ı ülkelerinden tahliye etti. Bunlardan 2000'i doğrudan Taliban'a karşı NATO ülkeleriyle birlikte çalışıyordu. İlerleyen aylarda binlerce Afgan ülkesini terk etti. Taliban, 6 Eylül 2021'de Pencşir'i ele geçirerek tüm ülkede kontrolü sağladığını ilan etti.

KADINLAR VE KIZ ÇOCUKLARI İÇİN ARTAN KISITLAMALAR

Taliban iktidarının ilk izleri üniversitelerde görüldü; kız ve erkek öğrenciler birbirinden ayrıldı. Kasım 2021'de Taliban, ele geçirdiği ABD zırhlı araçları ve Rus helikopterleriyle Başkent Kabil'de gövde gösterisi yaptı. Taliban'ın uluslararası arenaya ilk çıkışı ise 19 Aralık 2021'de İslam İşbirliği Örgütü'nün toplantısına katılmasıyla oldu. Toplantıda, ekonomisi zor durumda olan Afganistan için insani yardım fonu oluşturulması kararlaştırıldı. Taliban'ın iktidarı ele geçirmesiyle yabancı yardımlar durduruldu ve Afganistan ekonomisi çökmenin eşiğine geldi. Gıda fiyatları hızla arttı ve açlık yaygınlaştı. Mayıs 2022'de Taliban, kadınların kamuya açık alanlarda yüzlerini kapatmaları yönünde tepki çeken bir karar aldı. Aralık 2022'de kız öğrencilerin üniversiteye girişi yasaklandı. Ardından kadın haklarını kısıtlayan adımlar atılmaya başlandı. Kız öğrencilerin ortaokul ve liseye gitmelerine de izin verilmiyor; kadınların park, eğlence merkezi ve spor salonlarına girişi yasaklandı. Kadınların erkek akrabaları yanlarında olmadan seyahate çıkmaları da yasaklandı. Kadınların toplum içinde yüksek sesle konuşmaları ve ebe ile hemşirelik eğitimi almaları da yasaklandı. Taliban, Afganistan dışından burs alan kız öğrencilerin ülkeden çıkışını engellemeye başladı. Uluslararası Ceza Mahkemesi, 8 Temmuz 2025'te kadın ve kız çocuklarını hedef alan baskılar nedeniyle Taliban’ın en üst düzey lideri ile Afganistan Yüksek Mahkemesi Başkanı hakkında tutuklama kararı çıkardı. 4 Temmuz 2025'te Rusya, Afganistan'daki Taliban hükümetini resmen tanıyan ilk ülke oldu.