• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 19 Kasım 2026 08:06

ABD'de art arda gelen sistem çökmeleri Kongre'yi harekete geçirdi

ABD'de art arda gelen sistem çökmeleri Kongre'yi harekete geçirdi
ABD'de havacılık, bankacılık ve istihbarat sistemlerinde yaşanan büyük kesintiler Kongre'yi harekete geçirdi. Yetkililer, mevcut incelemelerde kötü niyetli siber faaliyete dair kanıt bulunmadığını belirtti.

ABD'de havacılık, bankacılık, teknoloji ve istihbarat sistemlerinde son günlerde yaşanan kesintiler üzerine Kongre, yetkililerden açıklama talep etti. 18 Kasım'da Temsilciler Meclisi İç Güvenlik Komitesi'nde yapılan oturumda, yaşanan arızaların birbiriyle bağlantılı olup olmadığı ve kritik altyapıların güvenliği masaya yatırıldı. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton ve FBI Başkan Yardımcısı Christopher Raia, komitedeki soruları yanıtladı. Yetkililer, mevcut incelemelerde kötü niyetli siber faaliyete dair herhangi bir kanıt bulunmadığını ifade etti.

Havacılıkta 4 saat 45 dakika süren aksama

Yaşanan kesintilerden en çok etkilenen alanlardan biri 13 Kasım'da havacılık oldu. Federal Havacılık İdaresinin (FAA) hava trafik kontrol sistemlerindeki iletişim ve radar sorunları nedeniyle ülke genelinde yeni uçuşların kalkışı yaklaşık 4 saat 45 dakika durduruldu. Havada bulunan yaklaşık 3 bin 500 uçak güvenli bir şekilde iniş yapmayı başardı. FAA'ya göre aynı gün yaklaşık 12 bin 462 uçuş iptal edildi. Yetkililer, iptallerin tamamının doğrudan sistem arızasından kaynaklanmadığını belirtti. İlk belirlemelere göre 1,5 milyondan fazla yolcu seyahatlerinde aksaklıklar yaşadı. New York, Los Angeles, Chicago, Dallas ve Washington gibi büyük havalimanlarında uzun kuyruklar oluştu. Bazı yolcular terminal zeminlerinde gecelemek zorunda kaldı. Kalkışların yeniden başlamasının ardından da ekiplerin çalışma programları, uçakların sonraki seferleri, bagaj işlemleri ve aktarmalarda sorunlar devam etti. Flightradar24'ün verilerine göre, ABD'ye iniş yapması beklenen uçak sayısı, kalkışların durdurulduğu süreçte 3 bin 600'ün üzerindeyken 336'ya kadar düştü. Bu durum Avrupa, Kanada ve Meksika bağlantılı seferleri de olumsuz etkiledi. FAA'nın teknik incelemeleri, hava trafik kontrol merkezlerini birbirine bağlayan eski iletişim altyapısındaki istikrarsızlığın arızaya yol açtığını gösterdi. Yetkililere göre, sistemin bazı bölümlerine saniyede yaklaşık bin bağlantı girişimi ulaşması ağda aşırı yüklenmeye neden oldu. Teksas'ın Amarillo kentindeki radar tesisi ve Arkansas'taki El Dorado iletişim merkezi, sorunun olası kaynakları arasında gösterildi. El Dorado'da yeni yönlendiricilerin kurulumu sırasında yaşanan sorunların sistemi etkilediği değerlendirildi. Ağdaki bazı bağlantıların devre dışı bırakılmasıyla trafik yeniden normale döndü. FAA, arızanın ardından 60'tan fazla ağ yönlendiricisinde önlem olarak belirli işlevleri devre dışı bıraktığını ve sorunla bağlantılı cihazların kurulumunu durdurduğunu duyurdu. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, eskiyen sistemler yenilenmezse benzer sorunların tekrarlanabileceği uyarısında bulundu.

Teknoloji devleri ve istihbarat da etkilendi

Kesinti zincirinin ilk büyük halkası, 12 Kasım'da Microsoft 365 hizmetlerinde yaşandı. Yaklaşık 24 saat süren sorun, Outlook ve Exchange Online gibi kurumsal iletişim hizmetlerini etkileyerek e-posta gönderip alma konusunda aksamalara yol açtı. 13-14 Kasım'da insan kaynakları ve bordro hizmetleri sunan Workday'in sistemleri bazı müşteriler için kullanılamaz hale geldi. 15 Kasım'da Amazon Web Services'ın ABD altyapısında bağlantı ve kimlik doğrulama sorunları bildirildi. 16 Kasım'da United Airlines'ta pilotların uçuş planlama uygulamalarına ve uçakların son ağırlık bilgilerine erişimindeki sorunlar bazı seferleri geciktirdi. Aynı gün JPMorgan Chase müşterileri de ödeme ve işlem süreçlerinde gecikmelerle karşılaştı. Apple'ın App Store, Apple Music, AppleCare ve bazı iCloud hizmetlerinde ise 17 Kasım'da erişim sorunları yaşandı. Ulusal Güvenlik Ajansının (NSA) iç iletişim ağında da kesinti meydana geldi. Yetkililer, sorunun kurum içindeki bakım ve teknik değişikliklerle bağlantılı olduğunu, dışarıdan bir siber saldırı olduğuna dair kanıt bulunmadığını açıkladı. Kongre'deki oturumda Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Dan Goldman, Ulusal İstihbarat Direktörü Clayton'a NSA'daki kesintinin yazılım güncellemelerinden mi yoksa dış müdahaleden mi kaynaklandığını sordu. Clayton, mevcut incelemelerde dış tehdit aktörlerine işaret eden bir bulgu olmadığını belirtti. Goldman ise bu yanıtlardan tatmin olmadığını dile getirdi. Clayton, kesintilerin bakım çalışmaları ve teknik değişikliklerle bağlantılı ayrı olaylar olarak değerlendirildiğini aktardı. FBI Başkan Yardımcısı Raia da incelenen olaylarda siber saldırı bulgusuna ulaşılmadığını ve özel sektör kuruluşlarıyla çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Bakan Mullin, olayların yabancı ülkelerin kötü niyetli siber faaliyetlerinden kaynaklanmadığından %98 oranında emin olduğunu söyledi. Ancak, bu kadar kısa sürede bu ölçekte bir teknoloji kesintisine daha önce tanık olmadığını da ekledi. Kesintilerin ardından yapay zekanın siber güvenlik üzerindeki etkileri de tartışıldı. Uzmanlar, gelişmiş yapay zeka araçlarının yazılım açıklarını daha hızlı tespit edebilmesinin şirketleri daha sık güncelleme yapmaya yönelttiğini, yeni güvenlik yamalarının bazen beklenmeyen teknik sorunlara neden olabileceğini belirtti. Kongrede altyapı yatırımları, federal kurumların krizlere hazırlığı ve özel teknoloji şirketlerine bağımlılık da gündeme geldi. Mullin'in uçuş krizi sonrası devlet uçağıyla Amerikan futbolu maçına gitmesi eleştirilirken, Mullin yolculuğun ABD hava sahasına duyduğu güveni gösterdiğini savundu.