40 yıllık okyanus gizemi çözüldü: 'En yalnız balina'nın sırrı ne?

Kuzey Pasifik Okyanusu'nda tam 40 yıldır yankılanan, bilinen hiçbir balina türünün iletişim repertuarında yer almayan 52 hertzlik gizemli ses dalgasının kökeni nihayet aydınlatıldı. Deniz biyolojisinin yerleşik iletişim teorilerini altüst eden bu yüksek frekanslı sinyal, bilim dünyasında büyük bir merak uyandırmıştı.

ASKERİ SİSTEMLERİN RADARINA TAKILAN GİZEM

Bu olağanüstü ses dalgaları ilk olarak 1989 yılında Woods Hole Okyanusbilim Enstitüsü araştırmacıları tarafından tespit edildi. Ancak asıl dikkat çekici gelişme Aralık 1992'de yaşandı. Whidbey Adası Deniz Hava Üssü'nde görevli teknisyen Joe George, denizaltı takibi için kullanılan Ses Gözetleme Sistemi (SOSUS) aracılığıyla bu alışılmadık frekansı yeniden raporladı. Deniz Kuvvetleri'nin gizliliğini kaldırdığı kayıtlara yapılan detaylı incelemeler, bu sesin her mevsimde yalnızca tek bir kaynaktan geldiğini ve okyanusta "52 hertz mavisi" olarak bilinen, "en yalnız balina" lakaplı bu canlının şarkısı olduğunu ortaya koydu. Bu canlı, türdeşlerinden çok daha yüksek bir perdeden ötüyor.

DUYABİLİYOR AMA CEVAP VEREMİYOR

Normalde mavi balinalar ve oluklu balinalar, iletişimlerini 10 ila 40 hertz arasındaki daha düşük frekanslarda gerçekleştirir. Cornell Üniversitesi'nden Christopher Clark'ın analizlerine göre, gizemli canlının ötüşü tipik bir mavi balina şarkısının özelliklerini taşıyor. Diğer balina türlerinin bu sesi duyabildiği ancak kendi seslerinin bu yüksek perdeden yankılanamaması, bilim insanlarını farklı teoriler üretmeye sevk etti. İşitme engelli bir mavi balina olabileceği ihtimali değerlendirilse de, şarkı kalıplarının korunmuş olması bu tezi tam olarak desteklemiyor.

MELEZ BALİNA İHTİMALİ GÜNDEMDE

Son dönemde öne çıkan bir teori ise, bu benzersiz sesin kaynağının mavi balina ile oluklu balina (fin balinası) arasındaki bir melez tür olabileceği yönünde. NOAA bünyesindeki deniz biyoloğu Aimee Lang, okyanus koşullarındaki değişimlerin popülasyonları izole ederek melez türlerin oluşumunu tetiklemiş olabileceğini belirtiyor. Derin denizlerdeki iletişim ağını şekillendiren, bir jet motorundan daha yüksek olan 188 desibellik bu balina şarkılarının ardındaki gizem perdesini kaldırmak için bilim insanlarının çalışmaları sürüyor.