Dev sekoyalar, 3 bin yıldan uzun ömürleri ve 90 metreyi aşabilen yükseklikleriyle doğal ekosistemlerin önemli bir parçasıdır. Sierra Nevada'nın batı yamaçlarına özgü bu devasa ağaçlar, kalın kabukları sayesinde düşük ve orta şiddetteki yangınlara karşı direnç gösterse de, son yıllarda artan şiddetli yangınlar karşısında savunmasız kalmaktadır.
YANGIN ETKİSİ VE KONTROLLÜ YAKMA ÇALIŞMALARI
Nature Communications'ta yayımlanan bir araştırma, Sequoia ve Kings Canyon ulusal parklarındaki 19 koruda bulunan 26 bin 403 dev sekoyayı inceledi. Özellikle 2020'deki Castle ve 2021'deki KNP Complex yangınlarının etkileri değerlendirildi. Bu büyük yangınların ardından, incelenen sekoyaların yaklaşık %30'unun telef olduğu tespit edildi. Ancak araştırmacılar, büyük yangınlardan önceki 10 yıl içinde kontrollü olarak yakılmış alanlardaki sekoyaların hayatta kalma oranının dört kat daha yüksek olduğunu gözlemledi. Kontrollü yakma uygulamalarının, yaklaşık 1.900 dev sekoyanın ölümünü engellediği hesaplandı.
DOĞAL DÖNGÜ VE GELECEK YAKLAŞIMLARI
Kontrollü yakmaların temel amacı, orman tabanında biriken kuru dalları ve yanıcı maddeleri azaltarak gelecekteki aşırı büyük yangınların önüne geçmektir. Bu yöntem, aynı zamanda orman tabanına ulaşan güneş ışığını artırarak genç sekoyaların gelişimini de destekler. Araştırmacılara göre, incelenen tüm korularda kontrollü yakma uygulanmış olsaydı yaklaşık 3 bin 900 ağaç daha kurtarılabilirdi. Düşük şiddetli yangınların tamamen engellenmesinin, uzun vadede ormanda daha fazla yanıcı madde birikimine yol açabileceği de bulgular arasında yer aldı. Dev sekoyaların yaşam döngüsünün uzun süredir yangınlarla iç içe olduğu, son 2 bin yıla ait ağaç halkası kayıtlarından anlaşılmaktadır. Ancak 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yangınların kontrol altına alınmasıyla bu doğal döngü bozulmuş ve yanıcı madde birikimi artmıştır. Bu nedenle, Kaliforniya'daki çalışmalar yangını tamamen ortadan kaldırmak yerine, uygun koşullarda düşük şiddetli kontrollü yakmalarla orman yapısını düzenlemeye odaklanmaktadır. Bu yaklaşımın, binlerce yıllık dev sekoyaları giderek şiddetlenen yangınlara karşı korumada önemli bir araç olacağı öngörülmektedir.
