Zamana meydan okuyan ustadan kelkari ve sedef kakma miras dersi

Teknolojinin ve seri üretimin hızla ilerlediği günümüzde, geleneksel el sanatları unutulmaya yüz tutarken, İzmir'de Mehmet Ağça adında bir usta, kelkari ve sedef kakma sanatlarını ömrünü adadığı tezgahında yaşatmaya çalışıyor. Her bir ilmeği sabırla, göz nuruyla ve derin bir teslimiyetle işlenen bu zanaatlar, adeta geçmişi geleceğe bağlayan bir köprü görevi görüyor.

Ihlamur, ceviz veya gürgen gibi ağaçların usta ellerde adeta dile geldiği kelkari sanatı, sadece bir zanaat olmanın ötesinde, ahşaba fısıldanan bir hayat hikayesi olarak karşımıza çıkıyor. İzmir'in Menderes ilçesinde yaşayan ve bu sanatı yaşatan nadir isimlerden biri olan 55 yaşındaki Mehmet Ağça, çıraklık yıllarından bu yana mesleğine gönül vermiş durumda. Kelkari sanatının sabır gerektiren bir iş olduğunu, en ufak bir hatanın bile günlerce süren emeği boşa çıkarabileceğini vurgulayan Ağça, "Biz bu tezgahlarda sadece ahşabı değil, kendi nefsimizi de yontuyoruz," diyerek bu sanatın inceliklerini ve zorluklarını dile getiriyor.

Diğer bir köklü miras olan sedef kakma işlemeciliği ise deniz kabuklarının eşsiz parıltısını, ceviz ağacının asil dokusuyla buluşturuyor. İnce gümüş tellerle ahşaba işlenen ve ardından özenle açılan yuvalara yerleştirilen sedefler, gerçek bir göz nuru projesi olarak adlandırılıyor. Sedefin parlaklığının ardında yatan zorluklara değinen usta Mehmet Ağça, malzemenin kırılgan yapısına dikkat çekiyor. Ancak doğru ışıkla buluştuğunda ortaya çıkan gökkuşağı renklerinin, çekilen tüm zahmete değdiğini belirtiyor. Bu mesleğin sadece el becerisi değil, aynı zamanda güçlü bir göz, sarsılmaz bir bilek ve en önemlisi büyük bir aşk gerektirdiğinin altını çiziyor. Geleceksizlik kaygısının mesleğin en can yakıcı noktası olduğunu belirten emektar usta, çırak bulmakta zorlandıklarını ve bu değerli kültürün öksüz kaldığını vurguluyor. Sanatın devamlılığı için devlet desteğinin ve yerel yönetimlerin açacağı kursların büyük önem taşıdığına dikkat çeken Ağça, bu eşsiz ürünlerin hak ettiği değeri görmesi gerektiğini ifade ediyor. Uzmanlar ise, bu toprakların kimliği, ruhu ve hafızası konumunda olan geleneksel sanatlar için acilen önlem alınması gerektiğini, dükkanların kapısına vurulacak her kilidin, tarihten bir yaprağın daha kopup gitmesi anlamına geleceği uyarısında bulunuyor.