OMÜ'de Cumhuriyet'in tarihsel süreci ele alındı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) tarafından 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kapsamında düzenlenen "Tarihsel Süreçte Cumhuriyet ve Kazanımları" konferansında, Cumhuriyet'e giden yol ve elde edilen başarılar anlatıldı. Konferansın açılış konuşmasını yapan OMÜ Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nazlı Murzioğlu, 29 Ekim'in bağımsızlık iradesinin ve ortak geleceğe olan inancın sembolü olduğunu vurguladı. Murzioğlu, üniversitelerin tarihi mirası bilimsel yöntemlerle inceleyerek gelecek nesillere aktarma sorumluluğu taşıdığını belirterek, “Üniversiteler ve akademik kurumlar olarak görevimiz, tarihsel mirasımızı bilimsel bir anlayışla ele almak, sorgulamak ve gelecek kuşaklara aktarmaktır. Cumhuriyet, geçmişten devraldığımız bir miras olduğu kadar geleceğe karşı taşıdığımız büyük bir sorumluluktur” dedi.

OMÜ Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serpil Sürmeli, Mondros Mütarekesi sonrası başlayan işgaller döneminde Türk milletinin hukuk temelli örgütlenmesini, Müdâfaa-i Hukuk cemiyetlerinin kuruluşunu ve Paris Barış Konferansı'ndaki girişimleri aktardı. İzmir'in 15 Mayıs 1919'da işgalini bağımsızlık mücadelesinde kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiren Sürmeli, İzmir'in kurtuluşunun Anadolu'nun kurtuluşuyla bütünleştiğini ifade etti. Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışının ardından Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi ile ilerleyen örgütlenme sürecini değerlendiren Sürmeli, milli iradenin mücadelenin temelini oluşturduğunu belirtti. Misak-ı Milli'nin kabulü, İstanbul'un işgali ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) 23 Nisan 1920'de açılmasına da değinen Sürmeli, Lozan Antlaşması'nın Türkiye'nin bağımsızlığının uluslararası alanda tanınmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Serpil Sürmeli, Mustafa Kemal Paşa'nın 22 Eylül 1923'te Avusturyalı gazeteci Hans Lazar'a verdiği röportajda "cumhuriyet" kelimesini kullanmasına yönelik gelişmeleri de paylaştı. Bu gelişmeleri İkdam gazetesi muhabiri Meczî Sadrettin Sayman'ın 23 Eylül'de yayımladığını aktaran Sürmeli, Cumhuriyet'in 29 Ekim 1923'te ilan edildiğini ve Mustafa Kemal Atatürk'ün aynı gün Cumhurbaşkanı seçildiğini hatırlattı. Sürmeli, Cumhuriyet'in anlamını şu sözlerle özetledi: “Cumhuriyet bir fazilet rejimidir; kız çocuklarımıza bu ismi koyarız. Cumhuriyet bir erdem rejimidir; erkek çocuklarımıza bu ismi koyarız. Cumhuriyet hem fazilet hem erdem rejimi olarak milletin kendi iradesiyle kurduğu, kamusal olan ve doğrudan kamunun ta kendisi olan bir değerdir”. Program, Prof. Dr. Serpil Sürmeli'ye teşekkür belgesi takdimi ve hatıra fotoğrafı çekilmesiyle son buldu.