Karadenizde denizin kabusu: Binlerce kilometrelik hayalet ağlar can alıyor!

Karadenizin derinlikleri, her yıl bin kilometreyi aşan bir miktarda kaybolan balıkçı ağlarıyla sessiz bir katliama sahne oluyor. Av sırasında kopan ya da terk edilen bu hayalet ağlar, deniz ekosistemi için en büyük tehditlerden biri haline gelmiş durumda. Plastik atıkların %10 ila %20sini oluşturan bu ağlar, yıllarca denizde kalarak canlıları tuzağa düşürüyor ve kimyasal kirliliğe yol açıyor.

Deniz tabanına çöken veya su yüzeyinde sürüklenen hayalet ağlar, balıklardan deniz memelilerine, kuşlardan mercanlara kadar geniş bir canlı yelpazesini olumsuz etkiliyor. İnce gözenekli yapılarıyla metrelerce alana yayılan bu ağlar, kimyasal kirliliğin yanı sıra, deniz canlıları için ölümcül birer tuzak oluşturuyor. Karadeniz Teknik Üniversitesinin öncülüğünde yürütülen kapsamlı projelerle, bu tehlikeli ağların tespiti, haritalandırılması ve temizlenmesi için sualtı dronları ve dalgıç ekipleri seferber edilmiş durumda. Bugüne dek 10 binin üzerinde materyal tespit edilirken, yaklaşık 2 ton atık denizden çıkarıldı.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, hayalet ağların denizde 4 ila 20 yıl arasında aktif avcılık yapabildiğini vurguluyor. Bu ağların, plastik kökenli deniz çöplerinin önemli bir bölümünü oluşturduğunu belirten Erüz, "Yılda 8 milyon ton plastik kökenli atığın denize girdiğini düşünürsek, bunun %10u 800 bin ton, %20si 1 milyon 600 bin ton gibi çok büyük bir miktarı oluşturuyor." ifadesini kullanıyor. Hayalet ağların sadece ekolojiye ve biyoçeşitliliğe zarar vermekle kalmayıp, ekonomik kayıplara da yol açtığını dile getiriyor. Türkiyede bu konuda geri dönüşüm çalışmalarının mevcut olduğunu ancak yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Erüz, kurumlar arası işbirliğiyle bu soruna daha etkili çözümler üretilmesi gerektiğini vurguluyor. Trabzonda Sürmene, Of ve Akçaabat açıklarındaki belirli bölgeler, temizlik operasyonları için öncelikli alanlar olarak belirlenmiş durumda.