Hacı Bayram Mahallesi: Ankara'nın kaybolan hoşgörü simgesi

Ankara'nın Altındağ ilçesindeki Hacı Bayram Mahallesi, halk arasında 'Yahudi Mahallesi' olarak biliniyor. Osmanlı'nın son dönem mimarisini yansıtan yapılarıyla dikkat çeken mahalle, yüzyıllar boyunca farklı inanç ve kültürlerden insanlara ev sahipliği yapmış. Mahalle sakinlerinin anlattıklarına göre, Atatürk de burada konaklamış, Muazzez Ersoy gibi birçok sanatçı, doktor, hakim ve savcı da bu tarihi mahalleden geçmiş.

Bir zamanlar hoşgörünün simgesi olan mahallede cami ve sinagog yan yana bulunuyordu. Hala ayakta kalan sinagog, yılda birkaç kez ibadet için gelen Yahudilere ev sahipliği yapıyor. Ancak, şu anda mahallede Yahudi nüfusu kalmamış durumda. Mahalle sakini Naci Saban, '15 yıldır buradayım, bir tane Yahudi vatandaş görmedim. Ayin için yılda birkaç kez gelip gidiyorlar. Ancak burası bir zamanlar hoşgörünün simgesiydi' diyor. Mahallenin zaman içindeki dönüşümünü ve yaşanan göçleri anlatırken, yetki karmaşası nedeniyle mahalledeki yapıların bakımsızlıktan yıkılmaya yüz tuttuğunu da dile getiriyor.

Mahalle sakini Nihat Kılıç ise, çocukluğundan beri mahallede yaşadığını ve Yahudi nüfusun zamanla azaldığını, sanatçıların, hakimlerin, savcıların ve doktorların da bu mahalleden çıktığını anlatıyor. Bir zamanlar kalabalık ailelerin neşeyle doldurduğu sokaklar bugün sessizliğe gömülmüş durumda. Evlerin büyük kısmı terk edilmiş, metruk hâle gelmiş ya da sokak hayvanlarının sığınağı olmuş. Hacı Bayram Mahallesi, geçmişin izlerini taşıyan, ancak zamanla yalnızlaşan bir tarihi miras olarak duruyor. Bu tarihi dokunun korunması ve gelecek nesillere aktarılması için acil önlemler alınması gerekiyor.