Gevaş Selçuklu Mezarlığı'nda yeni keşif: 6 mezar daha gün yüzüne çıkarıldı

Van'ın Gevaş ilçesinde bulunan ve Türkiye'nin en büyük Türk-İslam mezarlıklarından biri olarak kabul edilen Selçuklu Mezarlığı'nda yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarında bu yıl 6 mezar daha gün ışığına kavuştu. Yaklaşık 50 bin metrekarelik bir alanı kaplayan mezarlıkta, bugüne kadar tespit edilen mezar taşlarının sayısı bini buluyor. Birçoğu 14. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen mezar taşları, Ahlat mezar taşlarından farklı olarak beyaz kalker taşından yapılmış.

Türk tarihi ve sanatı açısından büyük önem taşıyan mezarlıkta bulunan şahide ve sandukaların gün yüzüne çıkarılması ve hak ettiği değere kavuşturulması amacıyla 2022 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları, bu yıl Cumhurbaşkanlığı himayesinde yürütülen 'Geleceğe Miras Projesi' kapsamında devam ediyor. Van Müzesi başkanlığında ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış'ın bilimsel danışmanlığında yürütülen çalışmalarda bu yıl gün yüzüne çıkarılan 6 mezarın üzerindeki kitabeler, akademik ekip tarafından inceleniyor. Yazı ve süslemeleriyle dikkat çeken bu mezar taşları, bölgenin tarihi ve kültürel mirasına ışık tutuyor.

Van YYÜ Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış, çalışma alanının 'Geleceğe Miras' projesine dahil edilmesiyle kapasitenin arttığını, bu yıl yaklaşık 50 mezar taşına müdahale edildiğini belirtti. Doç. Dr. Çalış, 40 mezar taşının zemin blokaj işlemlerinin yapıldığını, yaklaşık 10 taşın liken temizliğinin yapıldığını, 6 taşın ise tamamen toprak altından çıkarıldığını ve bu taşların 750 yıl sonra ilk defa gün ışığı gördüğünü söyledi. Çalış, tüm süreç içerisinde 180 mezar taşının zemin blokajı yapıldığını, 85 taşın liken temizliğinin yapıldığını, 15 taşın kırık parçalarının birleştirildiğini ve 25 taşın da toprak altından çıkarıldığını ekledi. Ayrıca, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Genel Müdürlüğü'nün destekleri ve Van Valiliği'nin organizasyonuyla alanda büyük ölçüde bir çevre düzenlemesinin yapıldığını ve birkaç ay içinde tamamlanmasının beklendiğini ifade etti. Halime Hatun Kümbeti'nin de bulunduğu mezarlıkta kadınlara verilen değerin bir kez daha ortaya konulduğunu belirten Çalış, kümbeti 1335 yılında Melik İzzettin'in kızı için yaptırdığını ve Selçuklu üslubunun bir şaheseri olduğunu vurguladı.