Diyarbakır'da 5 Bin Yıllık Deprem İzi: Çayönü'nde Yıkılan Yapı Gün Yüzüne Çıktı

Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki tarihi Çayönü Tepesi yerleşkesinde, yaklaşık 5 bin yıl önce meydana gelen bir depremin izleri gün yüzüne çıkarıldı. 12 bin yıllık geçmişiyle Neolitik Dönem'in önemli merkezlerinden biri olan Çayönü'nde süren kazılarda, İlk Tunç Çağı'na ait, deprem sonucu yıkıldığı düşünülen bir yapının kerpiç duvar enkazı bulundu.

İnsanlık tarihinde yerleşik yaşama geçişin sembollerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Tepesi, yaklaşık 12 bin yıl önce iskan edilmeye başlandı. Anadolu ve Yakındoğu coğrafyasında Neolitik Dönem kültür tarihini aydınlatan en önemli yerleşimlerden biri olması nedeniyle büyük önem taşıyan bölgedeki kazılar, 1964 yılından beri aralıksız devam ediyor.

Bu yılki kazı çalışmalarında, İlk Tunç Çağı'na (MÖ 3000 civarı) ait bir dönemde kullanılan boş bir yapının kerpiç duvarlarının, deprem etkisiyle kuzeye doğru bloklar halinde devrildiği ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 5 metre uzunluğunda ve 1.25 metre yüksekliğindeki bu kerpiç blokların, yerleşimin terk edilmesinden sonra bir depremle yıkıldığı ve yapının zamanla tahrip olduğu düşünülüyor. Duvarlardaki kırmızı renkli kerpiçin, bölge toprağındaki hematit mineralinden kaynaklandığı ve yanma izi bulunmadığı belirtildi. Bu durum, yapının depremle yıkıldığına dair önemli bir veri olarak kabul ediliyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, çevrede belirgin bir fay hattı olmamasına rağmen, bölgedeki güncel deprem hareketlilikleri göz önüne alındığında, kuzeydeki bir depremin dolaylı etkisinin bu yıkıma neden olmuş olabileceğini belirtti. Salat Tepe gibi diğer yerleşimlerde de benzer deprem izlerine rastlandığını ekledi. Bu buluntu, Diyarbakır'da 5 bin yıl öncesine ait bir deprem izini daha ortaya koymuş oldu.