Denizden gelenler Avrupa'yı sarstı: Ceuta krizi perde arkası ve şüpheler

Fas'ın Kuzey Afrika'daki İspanyol enklavı Ceuta'ya doğru yaşanan akıl almaz göç dalgası, Avrupa'yı alarma geçirdi. Sadece birkaç gün içinde yaklaşık 50 bin, hatta yerel yetkililere göre 60 bin kişinin denizden yüzerek veya botlarla bu küçük şehre akın etmesi, ardında büyük sorular ve endişeler bıraktı. Bu dramatik geçiş sırasında en az 57 kişi hayatını kaybederken, şehirde kaos ve yağmalar yaşandı. Ancak krizin ortasında, İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre yaklaşık 48 bin 300 göçmenin gönüllü olarak Fas'a geri döndüğü bilgisi, olayın sıradan bir göç hareketinden çok daha fazlasını işaret ediyor.

Yaklaşık 84 bin nüfuslu Ceuta'ya, aniden nüfusunun neredeyse yarısı kadar insanın gelmesi, yerel halkta büyük bir paniğe yol açtı. Yetersiz kalan İspanyol polisinin yerini askerlerin almasıyla olaylar kontrol altına alınmaya çalışıldı. Ancak daha da dikkat çekici olan, şehre gelen bazı Faslıların 'hükümet tarafından gönderildiklerini' iddia etmesi. Bu iddialar, olayın tek başına bir göçmen akını olmadığını, arkasında bölgesel siyasi dinamiklerin ve Fas ile Cezayir arasındaki gerilimin yattığına dair analistlerin görüşlerini güçlendiriyor. Özellikle İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in Cezayir ziyareti sonrası yaşanan bu kitlesel geçiş, zamanlamasıyla da şüpheleri artırıyor. Kamyon şoförü Yusuf Ali gibi görgü tanıklarının, polisin kendilerini 'şu tarafa gidin' diyerek sınırın İspanya tarafına yönlendirdiğini anlatmaları ve hatta deniz geçişinde hayatını kaybedenlerin cesetlerinin yanından geçtiklerini söylemeleri, olayın organize bir şekilde gerçekleştiğine dair ciddi ipuçları taşıyor.

Pompeu Fabra Üniversitesi'nden Gemma Pinyol'e göre Fas, enklavları istediği zaman baskı altına alabilecek güce sahip olduğunu göstermek istemiş olabilir. Bu durum, İspanya'nın 2022'de tarafsızlığını bozarak Fas'ın Batı Sahra planını desteklemesi ve ardından Cezayir ile ilişkilerini düzeltme adımları atmasının Fas'ı öfkelendirmiş olabileceği şeklinde yorumlanıyor. İspanya Başbakanı Sánchez ise olayı insan kaçakçılığı çetelerine bağlayarak, sınır dışı edilmeyi zorlaştıran Anayasa Mahkemesi kararının suistimal edildiğini öne sürdü. Ancak Göç Politikaları Enstitüsü uzmanı Anna Terrón, mahkeme kararının tetikleyici olabileceğini kabul etmekle birlikte, Fas hükümetinin bilgisi ve onayı olmadan bu çapta bir olayın gerçekleşemeyeceğini vurguluyor. Bu krizin daha da büyüyebileceği uyarısı yapılırken, Avrupa ülkeleri de alarm durumuna geçti. Fransa sınır güvenliğini artırırken, İtalya Başbakanı Schengen kurallarının askıya alınabileceğini belirtti. Bu olay, stratejik konumu nedeniyle AB için büyük önem taşıyan Ceuta ve Melilla'nın göçmenler için bir geçiş noktası olmaya devam ettiğini ve İspanya'nın özel sınır kontrollerinin bu durumu nasıl etkilediğini bir kez daha gözler önüne serdi.